Uit de troonrede van 2013: De omslag naar een participatiesamenleving is in het bijzonder zichtbaar in de sociale zekerheid en in de langdurige zorg. De klassieke verzorgingsstaat uit de tweede helft van de twintigste eeuw heeft juist op deze terreinen regelingen voortgebracht die in hun huidige vorm onhoudbaar zijn en ook niet meer aansluiten bij de verwachtingen van mensen. In deze tijd willen mensen hun eigen keuzes maken, hun eigen leven inrichten en voor elkaar kunnen zorgen. Het past in die ontwikkeling zorg en sociale voorzieningen dicht bij mensen en in samenhang te organiseren. Om dit te bereiken, decentraliseert de regering overheidstaken op drie gebieden.

Deze gebieden zijn:
– een nieuw stelsel van jeugdzorg
– hervorming van langdurige zorg
– mensen in de bijstand of met een beperking moeten worden geholpen aan een baan.

Het gevolg voor het tweede onderdeel: zorg die vroeger bij wet was geregeld en werd betaald door bijvoorbeeld de AWBZ moet nu vanuit een burgerlijke gemeente worden geregeld. Daarbij wordt ook nog bezuinigd, wat betekent dat zorgactiviteiten onder druk komen te staan. Minder geld betekent minder zorg.

De overheid legt de zorg neer bij de maatschappij en spreekt van een “participatiesamenleving”. Daarvoor is een omslag nodig in denken en doen: in plaats van ‘zorgen voor’ vanuit de overheid moet de samenleving zelf ‘op eigen kracht’ de zorg voor de medemens regelen. Als dit wil slagen moet worden gewerkt aan een samenleving waarin de burgers meer op elkaar betrokken zijn. Dit alles betekent voor de kerken een herbezinning op hun rol in de samenleving en hun pastorale en diaconale activiteiten. Zo ontstaat binnen de Protestantse Kerk Nederland (PKN) het project Zorgzame Kerk.

Om kerkelijke gemeenten te stimuleren “zorgzame kerk” te worden zijn in 2014 in het land verschillende projecten opgezet. Daarbij wordt vanuit de PKN ondersteuning gegeven. Een van deze projecten is Zorgmaatjes: zorg bieden aan zorgafhankelijke mensen die dreigen in een isolement te geraken.

In Menterwolde heeft de (toen nog) Hervormde Gemeente Muntendam zich aangemeld voor dit project Zorgmaatjes. Zij heeft daarbij een beroep gedaan op de andere vijf kerkgenootschappen in de gemeente Menterwolde die zich allemaal bij het projec thebben aangesloten: de Protestantse Gemeente Meeden, De Baptistengemeente Muntendam, de Hervormde Gemeente Noordbroek, de Protestantse Gemeente Zuidbroek en de Gereformeerde Kerk Vrijgemaakt te Zuidbroek.

Vanaf februari 2015 is door de projectgroep verkend welke gevolgen de transitie van de zorg van rijksoverheid naar gemeentelijke overheid met zich meebrengt en onderzocht welke instanties en organisaties in de Gemeente Menterwolde zich met zorg bezighouden.

Ook zijn er gesprekken gevoerd met o.a. de participatieraad en het Sociaal Team van de Gemeente Menterwolde, met enkele thuiszorgorganisaties, de vrijwilligerscentrale en de kerkelijke vrijwilligers over al hun werkzaamheden en is toegelicht wat het project Zorgmaatjes inhoudt.

Uit alle gesprekken is gebleken dat de komst van zorgmaatjes kan helpen om eenzaamheid bij inwoners van de Gemeente Menterwolde tegen te gaan door aandacht te schenken, een luisterend oor te bieden en te proberen hun netwerk te vergroten. De projectgroep realiseert zich dat mensen niet snel zelf het initiatief nemen om hulp te vragen, maar is ook van mening dat er voldoende zicht is op de inzetbaarheid van zorgmaatjes in Menterwolde.

Op 16 september 2016 ging Zorgmaatjes Menterwolde officieel van start. Zie het artikel hierover in het huis-aan-huisblad MiddenGroninger

Op 23 januari 2017 werd de Stichting Zorgmaatjes Menterwolde opgericht. Zie het artikel hierover.

Overigens richt Zorgmaatjes Menterwolde zich op zorgvragers en vrijwilligers uit de gehele samenleving; een binding met een kerkgenootschap is niet van belang.